مادر بودن برای بسیاری از زنان تجربهای سخت و پرچالش است. هر روز مسائل و مشکلات تازهای به وجود میآید که باعث اضطراب ونگرانی مادر میشود. یکی از این مسائل بالا آوردن شیر بهشکل دلمههای سفیدرنگ یا بهاصطلاح بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان است.در ادامه ی این مقاله ی مامامیلک ستور به علت بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد میپردازیم.
گاهی شیرخوار شما خوب شیر خورده است است ولی ناگهان با صحنهی خارج شدن شیر پنیری از دهان او مواجه میشوید. بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان ممکن است نگرانتان کند که شاید شیرخوار مریض است و به اندازه کافی شیر در معده او باقی نمی ماند. از طرف دیگر امروز برای سومین بار لباس او را عوض کردهاید و حالا دوباره باید با این موضوع کنار بیاید که شیرخوار هرچه را خورده، بالا آورده است. یا احساس ناراحتی و درماندگی کنید از اینکه نمیتوانید کاری برای متوقف کردن این روند انجام دهید.
پنیرک چیست؟
این عارضه در واقع برگرداندن بخشی از شیر خورده شده توسط نوزاده که بصورت دلمه های سفیدی در گوشه لب نوزاد ظاهر میشوند و اغلب آن را با عنوان پنیرک نوزاد می خوانند.به طور کلی دستگاه گوارش نوزاد بالغ نشده و شیر را مرتبا از معده به مری برمیگرداند. برگرداندن شیر و استفراغ کردن دو مسئله کاملا متفاوت از هم هستند. استفراغ نیاز به نیرو دارد و دردناک است. اما برگرداندن شیر بدون اراده و حین صحبت ممکن است رخ دهد و در اکثر موارد شبیه به همان شیری است که نوزاد نوشیده است. برگردادن شیر باعث اذیت نوزاد نمیشود و گاه با آروغ همراه است و سبب آرامش او خواهد شد. حتی ممکن است نوزاد بعد از بازگردادن شیر باز هم تمایل به دریافت بیشتر شیر داشته باشد.
در زمان بالا آوردن شیر پنیری چه اتفاقی میافتد؟
بالا آوردن شیر در نوزادان سالم رایج است. در طول سه ماه اول زندگی، تقریباً نیمی از نوزادان با بازگشت محتویات معده به مری مواجه میشوند، وضعیتی که به عنوان رفلاکس معده به مری، رفلاکس نوزاد یا رفلاکس اسید نوزاد شناخته میشود.
به طور معمول، ماهیچه ای بین مری و معده (اسفنکتر تحتانی مری) محتویات معده را در جایی که به آن تعلق دارد نگه میدارد. تا زمانی که این عضله به بلوغ برسد، تف کردن ممکن است مشکل ساز باشد؛ به خصوص اگر کودک شما نسبتاً سیر باشد.
در نوزادان شیرخوار آب دهانی که شبیه شیر دلمه یا پنیرک است دلیلی برای نگرانی نیست. اگر کودک شما در حین یا بلافاصله پس از شیر دادن آب دهانش را بیرون میدهد، احتمالاً بافتی صاف و شیری خواهد داشت؛ اما اگر بعد از اینکه شیر با اسید معده او مخلوط شد، شیر را بالا بیاورد، احتمالاً آب دهان به شکل دلمه یا پنیرک به نظر میرسد.
آیا ریفلاکس نوزادی یا پنیرک نوزاد میتواند در رشد فرزند اختلال ایجاد کند؟
ریفلاکس نوزادی بطور طبیعی اختلالی را در روند رشد فرزند به وجود نمی آورد . مادامی که فرزند شما حس خوبی داشته باشد و بطور مناسبی وزن اضافه کند، علتی براي نگرانی وجود ندارد. درصورتی که فرزند شما اضافه وزن مناسبی داشته باشد این نکته نشان ميدهد کالری از دست رفته ناشی از شیر خارج شده به صورت پنیرک، ضرری به او نرسانده است. بخاطر داشته باشید که توجه به اندازه و میزان محتويات خارج شده از دهان نوزاد هنگام پنیرک زدن نوزاد، نمی تواند معیار مناسبی براي نگران شدن باشد. همچنين باید توجه داشت این طور ریفلاکس ها تا قبل از 12 ماهگی از بین میرود.
دلیل بالا آوردن پنیرک در نوزادان چیست؟
1. تنگی پیلور
پیلور دریچه خروجی معده است و تنگی پیلور وضعیتی است که در آن دریچه باریک و مسدود میشود. این وضعیت در حرکت غذا از معده به روده اختلال ایجاد میکند و باعث میشود نوزاد شیر پنیری را از معده خارج کند.
نوزادان ممکن است استفراغ پرتابهای از شیر دلمه، عدم حرکت روده یا یبوست و کاهش وزن را به دلیل تنگی پیلور داشته باشند. بنابراین حتما برای تشخیص و درمان به دنبال مراقبتهای پزشکی تخصصی باشید.
2. موقعیت تغذیه
نوزادانی که در حالت درازکش تغذیه میشوند، در مقایسه با نوزادانی که عمدتاً در وضعیت عمودی تغذیه میشوند، بیشتر آب دهان خود را بیرون میآورند.
شیر تمایل دارد به سرعت در حالت عمودی به سمت پایین حرکت کند و همچنین ممکن است به بسته نگه داشتن اسفنکترهای مری کمک کند. از طرفی نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند از تغذیه در وضعیت آرام شیردهی نسبت به سر شیشه شیر که میتواند به سرعت جریان شیر کمک کند، سود میبرند.
3. تغذیه بیش از حد
نوزادانی که بیش از مقدار لازم تغذیه میشوند، از آنجایی که معدهشان پر است، معمولاً شیر پنیری یا معمولی اضافی را بیرون میدهند. در این زمان اسفنکترهای معده در اثر فشار باز شده و باعث برگشت محتویات معده در نوزادانی میشود که بیش از حد تغذیه شدهاند.
4. عدم تحمل غذایی یا آلرژی
عدم تحمل لاکتوز یا آلرژی به شیر میتواند باعث بالا آوردن شیر پنیری در برخی از نوزادان شود. متخصص تغذیه به شما در بررسی آلرژی و اینکه آیا نیاز به حذف برخی از گروههای غذایی در دوران شیردهی دارید یا خیر، کمک میکند.
در مواردی که نوزاد از شیر مادر تغذیه نمیکند نیز با تغییر شیر خشک به شیرخشکهای خاص، مانند شیر خشک کم لاکتوز یا هیپوآلرژنیک (شیر خشک هیدرولیزات)، وضعیت کودک بهبود پیدا میکند.
برخی از نوزادان با خوردن شیر گاو شیر دلمه را بیرون میدهند؛ در این موارد حذف شیر گاو از رژیم غذایی میتواند این مشکل را حل کند. به طور کلی بهتر است شیر گاو را فقط زمانی که کودک بیشتر از ۱۲ ماه سن دارد، به رژیم غذایی او وارد کنید.
5. معده کوچک
ساختارها و عملکردهای گوارشی نابالغ یا توسعه نیافته میتواند دلیلی برای تف کردن مکرر در بسیاری از نوزادان باشد. نوزادان نارس بیشتر احتمال دارد که سیستم گوارش نابالغ داشته باشند.
نحوه جلوگيري یا کاهش بالا آوردن شیر پنیری
آروغ گیری مناسب:
بعد از شیر دادن به نوزاد، او را براي یک دقیقه به وضعیت ایستاده نگه دارید و بعد آروغ نوزاد را بگیرید. درصورتی که شما بلافاصله بعد از این که سینه یا بطری شیر را از نوزاد گرفتید، آروغ وی را بگیرید احتمال زيادي موجود است که کودک شیر جدید خورده شده را بالا بیاورد. ولی ایستاده نگه داشتن نوزاد براي یک مدت زمان کوتاه این مهلت را ایجاد ميکند که گازهای داخل معده بالا بیایند و بچه یک آروغ خشک تر داشته باشد.
از شیر دادن بیش از حد بپرهیزید:
اگرچه زمان تغذیه نوزاد از شیر مادر بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه متغیر است، عوض کردن سینه میتواند یک گزینه خوب باشد.
بین شیر دادن آروغ نوزاد خود را بگیرید و سینه را عوض کنید:
ولی اگر کودک شما آرام، خوابالود است، سینه را شل می گیرد و دستان نوزاد شما ديگر وضعیت مشت شده ندارد، شما میتوانید شیر دادن را متوقف کنید. درصورتی که به تغذیه با شیر مادر ادامه دهید، امکان دارد نوزاد شما بیش تر از نیازش استفاده کند و پس از آن شما شستشوی زيادي خواهید داشت.
شرایط ها و پوزیشن های مناسب:
شیر دادن نوزاد خود را در پوزیشن مناسب تغذیه کنید، پوزیشن مناسب کمک ميکند که گازها بالا بیایند. به این شیوه همچنين بچه شما طبيعي تر آروغ ميزند.
رژیم غذایی مادر:
در تغذیه با شیر مادر شما همچنين باید از خوردن نوشیدنی های گازدار، غذاهای تند و چرب خودداری کنید. این غذاها سبب میشوند که شما آروغ بزنید و شکم شما پر از گاز باشد و مطمئنا با دلبند کوچک شما هم همین کار را ميکند.
تفاوت بالا آوردن شیر پنیری با استفراغ چیست؟
بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد شیرخوار موضوعی نگرانکننده نیست. بیشتر نوزادان حداقل یک بار قبل از سهماهگی ممکن است شیر پنیری استفراغ کنند. باوجوداین، بهتر است بدانید بالا آوردن شیر چه زمانی طبیعی و عادی است و چه زمانی باید نگران شوید.
اگر نوزاد علیرغم بالا آوردن شیر شاد و پرانرژی به نظر میرسد، مشکلی در تنفس ندارد، ناآرام و بیقرار نیست، کاهش وزن ندارد و درمجموع خوب و سالم است، دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. اما اگر نوزاد مرتب شیر بالا میآورد، کجخلق و ناآرام است، وزن نمیگیرد و علایمی مشابه دارد، این وضعیت نگرانکننده و غیرطبیعی است. در این صورت بهتر است برای بررسی دلایل اصلی مشکل به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی باید به دکتر مراجعه شود
در این مطلب مامامیلک ستور به علت بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد پرداختیم و در نتیجه بعضی از نشانه های بالاآوردن شیر پنیری نشانه بیماری جدی است. اگر کودک شما علائم زیر را دارد، به پزشک مراجعه کنید:
- نوزاد وزن کافی به دست نمی آورد
- نوزاد به سختی بالا می آورد
- خون یا هر ماده ای را که مانند قهوه است، در محتویات شیر وجود دارد
- مایع قهوه ای یا سبز است
- بالاآوردن شیر پنیری همراه با سرفه است
- نوزاد میلی به غذا ندارد
- بالا آوردن در شش ماه یا بعد از آن شروع می شود
- تعداد پوشک مرطوب نسبت به حالت طبیعی کمتر است
- خون در مدفوع وجود دارد
- دشواری در تنفس
سلام
بچه من شیرشو بالا می آورد، به دکتر مراجعه کردیم گفتن که بیشتر از حالت عادیش می خورده