شیر مادر
بهترین منبع تغذیه نوزادان،شیر مادر است. این غذا، دارای ویتامینها و مواد غذایی لازم برای نوزادان است که نه تنها برای رشد نوزاد مفید است بلکه در برابر بسیاری بیماری ها از او محافظت می کند.عوامل موثر در رشد نوزادان ،میزان شیر مادر و نحوه صحیح شیر خوردن نوزاد است.کم بودن شیر مادر یکی از عوامل سوء تغذیه در نوزادان است بههمین دلیل مادران همیشه احساس نگرانی از کم شدن شیر خود دارند.در این مقاله به موضوع از کجا بفهمیم شیر مادر برای نوزاد کافی است؟ میپردازیم . با مامامیلک ستور همراه باشید.
تفاوت وزنگیری بین نوزادان
اغلب نوزادان در روزهای اول تولد به مقدار ۷ تا ۱۰ درصد وزن هنگام تولدشان را از دست میدهند.با بررسی و مشاهده پزشک مربوطه، بدون علائم کمآبی بدن و بیماری در نوزاد باشد، طبیعی است و پس از چند روز که بین نوزادان متفاوت است یعنی در دو و حداکثر سه هفتگی، کودکان به وزن هنگام تولد خود میرسند.
افزایش وزن در ماه حدود ۵۰۰ گرم یا بیشتر،خوب و مطلوب است وزنگیری برخی شیرخواران آهستهتر از بقیه است و احتمال دارد با وجود تغذیه و شیردهی خوب، وزنشان کمتر از ۵۰۰ گرم در ماه افزایش یابد.
افزایش وزن شیرخوار در شش ماه اول تولد به میزان ۱۰۰ تا ۲۰۰ گرم در صورت تغذیهٔ با شیر مادر مطلوب است. اما گاهی ممکن است وزن شیرخواری در طول یک هفته بدون بیماری هم خیلی کم اضافه شود که اغلب در هفتههای بعد این کمبود را جبران خواهد کرد.
تمام موارد بیان شده در وزنگیری هفتگی نوزادان کاملاً طبیعی است اما وزنگیری ماهانه ثابت است. سریعترین وزنگیری نیز در سه ماه اول تولد کودک رخ میدهد و پس از آن آهستهتر خواهد شد.
از چه زمانی شیر مادر تولید میشود؟
می دانید که سینههای مادر در طول دوران بارداری بزرگتر میشوند. بعد از بهدنیا آمدن نوزاد، هورمون پرولاکتین در بدن مادر ترشح میشود. در پاسخ به این هورمون، مجاری تولید شیر در پستان مادر واکنش نشان میدهند. زمانی که نوزاد پستان مادر را میمکد، میزان ترشح پرولاکتین بالا رفته و هورمون اکسی توسین نیز ترشح میشود. این هورمون باعث انقباض ماهیچههای مجاری شیر شده و شیر را به سمت مجراهای خروجی هدایت میکند.
در روزهای ابتدایی شیردهی، یک مایع خامهای که پروتئین زیاد و چربی کمی دارد از سینه مادر خارج میشود. این مایع را آغوز شیر مادر میگویند که خوردن آن برای نوزاد ضروری است. شیر اصلی، تقریبا بین ۴۸ تا ۹۶ ساعت بعد از زایمان، تولید میشود. معمولا این روند در اولین تجربه زایمان ممکن است کمی طولانی باشد.
نشانه های کافی بودن شیر مادر برای نوزاد
- به خوبی میخوابد
- در زمان بیداری هشیار است
- به طور مرتب وزن اضافه میکند
- در طول روز ۴ تا ۶ بار پوشک خود را کثیف میکند
- شکم او مرتب کار میکند
- پس از شیر خوردن خوشحال است
- مکیدن شیر توسط نوزاد از هر سینه میزان 10 تا 15 دقیقه
علائم کافی نبودن شیر مادر
ممکن است شیر مادربرای کودک کافی نباشد که مادر اصول شیردهی صحیح را رعایت نمیکند و نوزاد به شکل صحیح از سینه تغذیه نمیشود. توجه به وزن و قد نوزاد و قرار دادن آن در منحنی رشد طبیعی، نشان می دهد که مادر در شیردهی موفق بوده است یا نه. بنابراین خارج بودن قد و وزن نوزاد از منحنی رشد علائمکافی نبودن شیر مادر است. فراموش نکنید که حجم شیر مادر رابطه مستقیمی با تکرر شیردهی دارد. در حقیقت تغذیه مکرر نوزاد با شیر مادر موجب تولید شیر بیشتر میشود.
علائم تشخیص دریافت مناسب شیر
آرام گرفتن نوزاد: پس از یک وعده تغذیه، کودک شما آرام به نظر میرسد و بیقراری نمیکند. اگر کودک بیشتر اوقات بیحال است یا وقتی سینۀ خود را در دهان او میگذارید خوابش میبرد، اما وقتی او را از سینه جدا میکنید، گریه میکند یا بهانه میگیرد، به این معنی است که او شیر کافی نخورده است.
توجه به ادرار کردن نوزاد: در چند روز اول، هنگامی که کودک شیر آغوز غلیظ و مقوی شما را دریافت میکند، ممکن است در روز تنها یک یا دو پوشک را خیس کند. پس از این که شیر اصلی وارد سینههای شما میشود، کودک روزانه شش تا هشت کهنۀ پارچهای یا پنج تا شش پوشک یکبارمصرف را خیس خواهد کرد؛ تفاوت در تعداد به این دلیل است که پوشکها قدرت جذب بیشتری دارد. اگر نوزاد شما از روز ششم بعد از تولد، در هر ۲۴ ساعت، کمتر از این تعداد کهنه یا پوشک را خیس میکند، به معنی دریافت کم شیر است. همینطور اگر ادرار نوزاد کمرنگ و شفاف است، به این معنی است که او مایعات کافی را دریافت میکند، اما اگر ادرار نوزاد بسیار تیره باشد، ممکن است نشانۀ کمبود شیردهی باشد.
نرمتر شدن سینهها: سینههای شما پس از شیردهی نرمتر میشود، زیرا کودک مقداری از شیری را که باعث حجیم شدن آنها بود، خورده است. اگر سینههای شما پس از شیردهی نرمتر نشود، میتواند نشانۀ این باشد که سینههای شما هنوز کاملاً خالی نشده است.
شیردهی مکرر: مادران معمولاً در هر ۲۴ ساعت، حداقل هفت بار شیردهی میکنند و در طول ماه اول زندگی کودک، حتی لازم است شیردهی در دفعات بیشتری یعنی حداقل هشت تا ۱۲ وعده در روز انجام شود، پس توجه به تعداد دفعات شیردهی لازم و ضروری است. همچنین اگر کودک همیشه سینۀ شما را میخواهد، لزوماً به معنای آن نیست که گرسنه است. برخی از کودکان برای آرام شدن شیر میخورند یا نیاز قوی به مکیدن دارند یا تنها تماس با بدن مادر خود را میخواهند.
وزنگیری نوزاد: بیشتر نوزادان بعد از به دنیا آمدن، درصد کمی از وزن هنگام تولد خود را از دست میدهند و سپس آن را تا حدود دو هفتگی دوباره به دست میآورند. وزن نوزاد شما بعد از بازیابی وزن کاهشیافتۀ پس از تولد همچنان زیادتر میشود. اگر نوزادتان پس از یک هفتۀ اول زندگی شروع به افزایش وزن نکرد یا اگر پس از آن به جای افزایش وزن، شروع به کاهش وزن کرد، ممکن است به دلیل این باشد که نوزاد شیر کافی را دریافت نمیکند و لازم است در این مورد خاص با پزشک خود یا پزشک کودک صحبت کنید.
توجه به مدفوع نوزاد: در طول ماه اول، نوزاد حداقل سه بار در روز مدفوع خواهد داشت و رنگ مدفوع تا روز پنجم بعد از تولد به رنگ خردلی روشن در میآید. اگر پس از پنج روز اول بعد از تولد، مدفوع نوزاد هنوز تیره و بسیار کم باشد، به معنی دریافت کم شیر است. در این مورد لازم است با پزشکتان یا پزشک کودکتان مشورت کنید.
عالیییی بود