حمام یکی از کارهای لذتبخش روزمره است، ولی شاید برای یک نوزاد تازه متولدشده که بند نافش هم هنوز نیفتاده به همین لذتبخشی نباشد. شاید در اولین حمام کودکتان کمی ترسیده باشید ولی تا پلک بر هم بزنید یک حرفهای تمامعیار شدهاید. در این مطلب با نکات مهم دیگری در مورد اولین حمام و معرفی روش صحیح حمام کردن نوزاد آشنا شوید.
تجربه ی اولین حمام نوزاد
اولین باری که نوزاد تازه متولد شده به حمام برده می شود، برای هر پدر و مادری تجربه ای بی نظیر و متفاوت است اما گاهی همین تجربه لذت بخش تبدیل به کابوس مادران جوان می شود؛ ترس اینکه نوزاد از آب خوشش نیاید یا پوست شو از سوی لطیفش دچار آسیب شود، از یک طرف و نگرانی از لیز خوردن نوزاد در وان یا تشت مخصوص شست و دیگر باعث می شود مادر جوان تا مدت ها از حمام کردن کودک به تنهایی وحشت داشته باشد. در حالی که شستن نوزاد حتی در روزهای اول تولد کار چندان سخت و پیچیده ای نیست و فقط به کمی تمرکز و تمرین نیاز دارد تا وقت حمام تبدیل به یکی از خوش ترین اوقات روز برای نوزاد و مادر شود. در ادامه ی این مقاله ی مامامیلک ستور با ما همراه باشید.
بدو تولد
همانطور که می دانید 24 ساعت اول پس از تولد، یک زمان منحصربهفرد در زندگی کودک شما است. آنها بهسرعت با زندگی خارج از رحم سازگار میشوند و یاد میگیرند که چگونه شیر بخورند.
برای اینکه این فرآیند تا حد ممکن راحت باشد، متخصصان توصیه میکنند اولین حمام کودک را به تأخیر بیندازید. سازمان بهداشت جهانی (WHO) و همچنین آکادمی اطفال آمریکا (AAP) توصیه میکند در صورت امکان نوزادان را در 24 ساعت اول حمام نکنید و اگر این امر امکانپذیر نباشد، آنها توصیه میکنند حداقل شش ساعت تأخیر را داشته باشد.
علت توصیه متخصصان برای حمام نکردن نوزادان تا 24 ساعت
- دمای بدن و قند خون: نوزادانی که بلافاصله پس از تولد، شستوشو میشوند، با احتمال بالاتری دچار افت دمای بدن و هایپوترمی خواهند شد. همچنین استرس ناشی از اولین استحمام، بلافاصله پس از تحمل استرس ناشی از تغییرات گسترده حین تولد، برخی نوزادان را در معرض افت قند خون (هایپوگلایسمی) قرار میدهد.
- ارتباط مادر-فرزند و شیردهی: دورکردن نوزاد از مادر برای شستوشو، ارتباط پوستی و ارتباط حسی اولیه مادر و نوزاد را دچار اختلال میکند. مطالعهای در سال 2020 نشان داد میزان موفقیت شیردهی مادر به نوزاد در بیمارستان، در نوزادانی که پس از 12 ساعت شستوشو شدند، نسبت به نوزادانی که در همان ساعات اولیه پس از تولد شسته شدند، 166 درصد بیشتر بود.
- خشکی پوست: ورنیکس (Vernix) ماده سفید موممانندی که سطح پوست کودک را پیش از تولد میپوشاند، بهعنوان یک مرطوبکننده طبیعی عمل کرده و احتمالاً خواص ضد باکتری نیز دارد. آکادمی پزشکان اطفال آمریکا (AAP) توصیه میکند پس از تولد، ورنیکس برای مدتی روی پوست نوزادان باقی بماند تا از خشکشدن پوست ظریف آنان پیشگیری کند. این توصیه در مورد نوزادانی که زودتر از موعد متولد شدهاند از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا پوست این کودکان بهشدت در معرض آسیب و جراحت است.
مراحل حمام کردن نوزاد
- لوازمی مثل صابون نوزاد، دو اسفنج حمام نوزاد، یک فنجان پلاستیکی و یک حوله آماده کنید.
- برای بعد از حمام، پوشک تمیز و لباس کودک را دم دستتان در اتاق بگذارید.
- مطمئن شوید که اتاق به قدر کافی گرم است تا کودک پس از حمام احساس سرما نکند.
- اگر حمام سرد است، آن را به قدر کافی گرم کنید.
- وان یا سینک را بین پنج تا هشت سانتیمتر از آب گرم پر کنید.
- دمای آب لازم است برای پوست مچ دست شما گرم باشد، اما اصلاً داغ نباشد؛ حدود ۳۲ درجهٔ سانتیگراد یا چند درجه گرمتر مناسب است.
- اول نوزاد را به حمام ببرید و بعد لباسهایش را درآورید.
- اگر کودک شما همیشه در طول حمام گریه میکند، بگذارید در ابتدای حمام پوشکش را داشته باشد تا به او حس امنیت بدهد.
- ابتدا پای نوزاد و سپس بقیۀ بدن او را به تدریج وارد وان کنید.
- پشت سر و گردنش را به یکی از دستهایتان تکیه دهید و او را در وضعیت راحتی نگه دارید.
- در طول حمام به طور منظم با یک فنجان روی او آب بریزید تا احساس سردی نکند.
- اگر بخواهید میتوانید نوزاد را فقط با آب بشویید.
- از صابون مخصوص نوزاد و به مقدار کم استفاده کنید.
- از صابون معمولی یا قوی هم استفاده نکنید، زیرا میتواند پوست کودک را خشک کند.
- از یک اسفنج نرم یا دست تمیزتان به آرامی برای شستن صورت و بدن نوزاد استفاده کنید.
- این کار را با ملایمت انجام دهید و نیازی به سابیدن یا استفادۀ زیاد از صابون نیست.
- میتوانید با دست خود یا با یک لیف نرم نوزاد، از بالا به پایین، جلو و سپس پشتش را بشویید.
- با شستن پوست سر با یک لیف مرطوب یا آغشته به کمی شامپوی بچه شروع کنید.
- لیف را آبکشی کنید و از آن برای تمیز کردن چشم و صورت او استفاده کنید و این کار را با ملایمت انجام دهید.
- اگر در گوشه و کنار سوراخهای بینی یا چشم کودک مخاط خشک جمع شده است، ابتدا با لیف چند بار آن را خیلی آرام لمس کنید تا نرم شود و سپس آن را بردارید.
- برای اندام تناسلی کودک، یک شستوشوی معمولی کافی است.
- نوزاد را با ریختن فنجانهای آب روی او و کشیدن یک لیف نرم تمیز روی بدنش، از سر تا پا آبکشی کنید.
- سپس با احتیاط زیاد، با یک دست گردن و سر و با دست دیگر باسن او را نگه دارید و او را از وان بیرون بیاورید.
- انگشتان خود را دور یک ران قرار دهید، احتیاط کنید، زیرا نوزادان وقتی مرطوب هستند به راحتی سُر میخورند.
- اگر نمیتوانید، از یک بزرگسال دیگر بخواهید با یک حولۀ خشک، نوزاد را از شما بگیرد.
- نوزاد را در یک حولۀ کلاهدار بپیچید و خشک کنید.
- سپس پوشک و لباس نوزاد را بپوشانید.
در هفته چند بار نوزاد را حمام کنیم؟
ممکن است از بزرگترها و یا دوستان خود شنیده باشید که نوزادان و کودکان باید روزانه حمام شوند اما با توجه به توصیههای جدید اصلاً اینطور نیست.
اگر هنگام تعویض پوشک، ناحیه پوشک را کاملاً پاک کنید و بشویید، نوزاد شما هرروز نیازی به حمام ندارد.
متخصصان میگویند دو بار حمام در هفته بهوسیله یک شامپو و یا صابون ملایم بدون عطر برای چند ماه اول برنامه خوبی است؛ زیرا نوزادان بهندرت عرق میکنند و آنقدر کثیف نمیشوند که به حمام کامل نیاز داشته باشند.
همچنین برخی از پزشکان هشدار میدهند که حمام کردن زیاد میتواند پوست نوزاد را خشک کند. به همین دلیل شما میتوانید ناحیههای حساس مانند دست، صورت و اندام تناسلی را روزانه تمیز کنید و رفتهرفته که کودک شما وارد خردسالی میشود و شروع به بازی در بیرون میکند، تعداد دفعات حمام کردن کودک را بیشتر کنید! تا آن زمان، دو بار در هفته کافی است.
اگر نوزاد شما از حمام متنفر است
اگر کودک شما در زمان حمام گریه میکند یا اعتراض دارد، شاید فکر کنید کار اشتباهی انجام میدهید ولی باید بدانید بسیاری از نوزادان در ابتدا دوست ندارند حمام شوند.
یکی از دلایلی که برخی از نوزادان در برابر حمام مقاومت میکنند این است که از تغییر دمای ناگهانی خوششان نمیآید. شما میتوانید با واردکردن آهسته کودک خود به داخل آب، این شوک را کاهش دهید. ابتدا آنها را در یک حوله بپیچید و بهتدریج در آب غوطهور کنید و حوله را تا انتها نگهدارید.
همچنین میتوانید دمای آب را تست کنید تا ببینید کودک شما چه دمایی را بیشتر دوست دارد؛ و همیشه هنگام بیرون آمدن یک حوله گرم آماده داشته باشید تا هوای بیرون روی پوست خیس آنها تأثیر نگذارد.
اگر برخی از نوزادان را در آغوش بگیرید حمام را بهتر تحمل میکنند. درنتیجه، بسیاری از والدین تصمیم میگیرند درحالیکه نوزادان خود را در آغوش گرفتهاند، حمام کنند. این کار میتواند یک پیوند عاطفی فوقالعاده باشد، اما به یاد داشته باشید که ایمنی را در نظر بگیرید و فقط زمانی که کاملاً هوشیار هستید با کودک خود حمام کنید.
نکته آخر اینکه زمان حمام را برای کودک خود سرگرمکننده نگهدارید! شاید نوزادان هنوز نمیتوانند با اسباببازیهای حمام بازی کنند، اما این بدان معنا نیست که نمیتوانند با آنها سرگرم شوند.
نکات طلایی برای حمام کردن نوزاد
- برای خشک کردن گوشها از گوش پاک کن استفاده نشود.
- 2 یا حداکثر 3 بارحمام در هفته و نیاز به استحمام روزانه ندارد.
- زمان مناسب برای حمام کردن نوزاد بین 5 تا 10 دقیقه است.
- خشک بودن پوست نوزاد شما طبیعی است. با این حال خوب است که پس از حمام کردن بدن او را چرب کنید برای این کار می توانید از روغن بچه و روغن های مایع گیاهی خوراکی ( زیتون، بادام شیرین، آفتاب گردان و غیره) برای کاهش خشکی پوست و جلوگیری از پوسته پوسته شدن بدنش و نرم کردن پوست صورت او استفاده کنید فقط باید مراقب باشید روغن وارد چشم و دهانش نشود.
سلام
من اوایل واقعا از اینکه بچه م تو وان از دستم لیز بخوره وحشت داشتم ولی کم کم یادگرفتم
سلام بله حتما مواظب فرزند دلبندتون باشین