روانشناسی کودک چیست؟
روانشناسی کودک مهارتهای حرکتی، مهارتهای زبانی، پیشرفت حرکتی، رشد احساسی و تغییرات اجتماعی را مورد مطالعه قرار میدهد. روانشناسی کودک علاوه بر رشد فیزیکی کودک، بر رشد احساسی و حتی رشد اجتماعی نیز تمرکز دارد. در ادامه این مقاله ی مامامیلک ستور به نکات مهم روان شناسی و کودک میپردازیم، با ما همراه باشید.
بنیانگذار روانشناسی کودک مدرن ،ژان پیاژه است. او از این ایده حمایت می کرد که کودکان و بزرگسالان متفاوت از یکدیگر فکر می کنند. یکی از این ایده ها این بود که کودکان در طول دوران کودکی خود مراحل مشخصی از رشد عاطفی و ذهنی را پشت سر می گذارند. همچنین معتقد بود که رشد فکری ارتباط نزدیکی با رشد عاطفی، اجتماعی و فیزیکی دارد. رویدادهایی که در جوانی اتفاق میافتند و حتی اتفاقات کوچک و به ظاهر بیاهمیت میتوانند تأثیر مستقیمی بر احساس و رفتار ما در بزرگسالی داشته باشند.
ضرورت روانشناسی کودک
انسان قابلیت این را دارد که یک فرد را از بدو تولد از لحاظ جسمی و روحی پرورش دهد وبهترین زمان برای پرورش کودک با توجه به استعداد و توانایی هایی او می باشد.. تفاوت انسان با سایر جانداران در ویژگی پرورش دادن روح و روان برای شکل دادن به شخصیت می باشد.در زندگی انسان مرحله ای وجود دارد که در بعضی ابعاد و جنبه های زندگی رشد می کنندکه تا سن 18 سالگی می باشد.
فرآیند رشد انسان بسیار متفاوت تر از سایر موجودات می باشد. مثلا وقتی نوزادی به دنیا می آیدکه نیاز دارند والدین از او مراقبت کنند چون نمی توانند کاری را به تنهای انجام دهند ولی حیوانات کاملا از این موضوع مستثنی هستند.
موضوعات روانشناسی کودک
- رشد کودک: روانشناسی کودک زیر شاخه ای از روانشناسی رشد می باشد. در روانشناسی رشد، کودک از جنبه های مختلف مورد ارزیابی قرار می گیرد. و هدف بررسی ابعاد مختلف رشد از جمله رشد جسمی، رشد زبانی، رشد عاطفی، رشد شناختی، رشد اجتماعی، رشد شخصیتی می باشد. اگر در پرورش کودک به تمام ابعاد رشدی توجه شده باشد، والدین و افرادی که با کودک در ارتباط هستند بهتر می توانند کودک را درک کنند و رفتار صحیحی با او داشته باشند. هدف روانشناسی کودک تکامل شخصیت متعالی او می باشد.
- رفع نیاز کودک: در هر سنی انسان نیاز های متفاوتی دارد نیاز های جسمانی کودک باید در دوران نورادی تامین شود و به روحیات عاطفی او توجه کافی بشود در دوران نوجوانی هم نیازهای فردی و اجتماعی باید رفع شود.
- تربیت صحیح کودک:شناخت روح و روان انسان کار بسیار پیچیده ایی است. به همین دلیل در روانشناسی کودک به پرورش روحی و شخصیتی انسان باید پرداخته شود. برای پرورش جنبه روحی فرد نیاز به شناخت درباره جنبه های شخصیتی انسان می باشد . والدین باید بدانند چطور با فرزندشان ارتباط برقرار کرده و تعامل داشته باشند و این نیازمند مطالعه درباره روانشناسی کودک می باشد.
- آمادگی در مشکلات روانی کودک: برخی شرایط و موقعیت ها برای کودکان مانند شرایط خانوادگی ، ژنتیک برای کودکان مشکلات روانی و رفتاری ایجاد می کند. روانشناسی کودک به بررسی این مشکلات در کودکان و نحوه برخورد والدین و اطرافیان می پردازد. رفتار صحیح افراد در مشکلات کودکان بسیار موثر و مهم می باشد. این مشکلات شامل اختلالات یادگیری، اوتیسم، اختلالات توجه، اختلالات دفعی می باشد.
انواع مشکلات روانی کودکان
برخی از شایع ترین مشکلات روانی کودکان عبارتند از:
- اضطراب: یکی از شایع ترین مشکلات روانی در کودکان،اضطراب است. اضطراب می تواند در کودکان به اشکال گوناگونی مانند ترس، نگرانی و بی قراری ظاهر شود.
- افسردگی: افسردگی، یکی دیگر از مشکلات روانی شایع در کودکان است. افسردگی می تواند باعث بروز علائمی مانند غم، ناامیدی و بیعلاقگی به فعالیت های روزمره شود.
- اختلالات رفتاری: اختلالات رفتاری، دسته ای از مشکلات روانی هستند که بر رفتار کودکان تأثیر می گذارند. برخی از شایع ترین اختلالات رفتاری کودکان عبارتند از: پرخاشگری، تکانشگری، و بیش فعالی است.
- اختلالات یادگیری: اختلالات یادگیری، دسته ای از مشکلات روانی هستند که بر توانایی یادگیری کودکان تأثیر می گذارند. برخی از شایع ترین اختلالات یادگیری کودکان عبارتند از: اختلال خواندن، اختلال نوشتن و اختلال ریاضی.
انواع مشاوره روانشناختی کودک
انواع مختلفی از مشاوره روانشناختی کودک وجود دارد ، مانند درمان شناختی رفتاری ، درمان شناختی رفتاری متمرکز بر واقعه ، و درمانهای جایگزین .
درمان شناختی – رفتاری (CBT) کودک :هدف از درمان شناختی رفتاری ( CBT ) کمک به کودکان در تغییر الگو های فکری و رفتاری و تفکر آنها درباره مسائل و رویداد ها است .یعنی کمک به کودکان برای تبدیل افکار منفی به افکار مثبت می باشد . بنابراین آنها می توانند پاسخ سالم تری به مسائل، خود و دنیای اطراف خود داشته باشند .
درمان شناختی رفتاری متمرکز بر واقعه (تروما) (TF-CBT) کودک :هدف از درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر تروما (TF-CBT) کمک به کودکان در بهبود اثرات یک واقعه یا حادثه ای تکان دهنده است . مشابه CBT ، روانشناس کودک و نوجوان به کودکان می آموزد که چگونه آسیب دیدگی را به روشی واقع بینانه تر ببینند بدون اینکه خودشان را سرزنش کنند .
درمان های جایگزین کودک :کودکی که دچار مشکلات بهداشت روانی یا پریشانی روانشناختی است ممکن است از درمانهای جایگزین مانند موسیقی یا هنر درمانی ، ورزش ، ذهن آگاهی و آب درمانی بهره مند شود .
بهداشت روان کودک
علائم رایج مسائل بهداشت روان یا پریشانی روانشناختی عبارتند از:
- پرخاشگری بدون دلیل
- شب ادراری یا عدم کنترل آن
- مشکل سازگاری با موقعیت های اجتماعی یا موقعیت های جدید
- کابوس های مکرر ، ترس های شبانه ویا مشکلات خواب مانند بی خوابی
- نمرات پایین یا افت تحصیلی ناگهانی
- نگرانی و اضطراب مداوم
- کناره گیری اجتماعی از فعالیت هایی که کودک شما قبلا دوست داشته انجام دهد
- کاهش چشمگیر یا ناگهانی اشتها ویا کاهش شدید وزن
- انجام تکراری برخی کارها مانند شستن دست
- ایده ها یا افکار خودکشی
- کودک شما به صداهایی که در سرش می شنود پاسخ می دهد
- بیشتر وقت خود را در تنهایی سپری کند یا در انزوای داوطلبانه اجتماعی شرکت کند
- مصرف الکل و یا مواد مخدر یا اعتیاد به آن
- ناراحتی جسمی، با وجود گزارش سالم بودن از یک متخصص پزشکی
- درگیر شدن در اقدامات و آسیب رساندن به خود ، مانند خودزنی
نتیجه گیری…
در این مطلب مامامیلک ستور بطورکلی به این پرداخته شد که مشاوره و روانشناسی کودکان اهمیت بسیاری در توسعه و رشد کودکان دارد. در دوره کودکی، بسیاری از مشکلات روانی و رفتاری می توانند پدید بیایند که نیازمند مشاوره و روانشناسی کودک می باشند.این روش ها می توانند به کودکان کمک کنند تا با مسائل روانی و رفتاری خود مقابله کنند، مهارت های ارتباطی و اجتماعی خود را بهبود بخشند و سلامت روانی خود را تقویت کنند. مشاوره و روانشناسی کودکان همچنین به والدین و خانواده ها نیز کمک می کند تا در رشد و توسعه سالم کودکان خود نقش فعالی داشته باشند.
هرمادری، هم قبل از بچه دار شدن و هم بعد از اینکه بچش به دنیا آمد باید کتاب بخونه و خودشو بروز کنه چون روان اون کودک در دستان ما هست
سلام خانم بله واقعا به نکته ظریفی اشاره کردین ممنونم از دیدگاه قشنگتون